BangkokBestNews LIVE

ข่าวแชร์ลูกโซ่และมิจฉาชีพชวนลงทุน สังเกตอย่างไรก่อนเสียเงิน

27 ตุลาคม 2569

ข่าวแชร์ลูกโซ่และมิจฉาชีพชวนลงทุน สังเกตอย่างไรก่อนเสียเงิน
ที่มา: Wikimedia Commons

การลงทุนจริงกับการชวนลงทุนของมิจฉาชีพ มองจากข้างนอกบางครั้งหน้าตาคล้ายกันมาก ทั้งสองแบบพูดถึงผลตอบแทน มีเอกสาร มีกราฟ และมีคนที่บอกว่า “ได้เงินจริง” ความต่างอยู่ที่รายละเอียดเล็กๆ ซึ่งมักถูกเร่งให้มองข้าม ฝั่งหนึ่งยอมให้เวลาเราคิดและยอมรับว่ามีโอกาสขาดทุน อีกฝั่งรีบปิดการขาย และสัญญาว่าจะได้แน่นอน

ข่าวคนถูกหลอกให้โอนเงินลงทุนมีออกมาให้เห็นแทบทุกช่วง แต่คนที่โดนจำนวนมากไม่ได้ประมาทอย่างที่หลายคนคิด พวกเขาเพียงเจอสถานการณ์ที่ออกแบบมาให้ตัดสินใจเร็ว ลองดูตัวอย่างสมมติสองสามแบบที่คนทำงานในเมืองอาจเจอ

เมื่อคำชวนมาจากคนที่รู้จัก

สมมติว่าพนักงานออฟฟิศคนหนึ่งกำลังเก็บเงินไว้จ่ายค่ามัดจำและค่าใช้จ่ายก้อนแรกตอนย้ายเข้าห้องเช่าครั้งแรกในกรุงเทพ เพื่อนเก่าทักมาชวนลงทุน “ธุรกิจออนไลน์” ที่จ่ายปันผลทุกสัปดาห์ เพื่อนส่งสลิปให้ดูว่าได้เงินจริง แถมบอกว่าถ้าชวนคนอื่นมาร่วมจะได้ค่าแนะนำเพิ่ม

นี่คือโครงสร้างของแชร์ลูกโซ่แบบคลาสสิก เงินที่จ่ายให้สมาชิกเก่ามักมาจากเงินของสมาชิกใหม่ ไม่ได้มาจากกำไรของธุรกิจจริง ระบบจึงอยู่ได้ตราบที่ยังมีคนใหม่เข้ามา พอคนใหม่เริ่มน้อยลง เงินก็หยุดจ่าย คนที่เข้ามาทีหลังมักเสียหายมากที่สุด

สัญญาณที่เห็นได้จากเรื่องนี้คือ รายได้หลักผูกกับการหาสมาชิกเพิ่ม ไม่มีคำอธิบายชัดว่าธุรกิจทำกำไรจากอะไร และหลักฐานที่ใช้ยืนยันเป็นแค่สลิปโอนเงิน ซึ่งไม่ได้พิสูจน์อะไรเลย เพราะเงินช่วงแรกจ่ายจริงได้เสมอเพื่อสร้างความเชื่อใจ

อีกแบบที่พบได้คือการชวนลงทุนในธุรกิจที่ฟังดูจับต้องได้ เช่น รับซื้อผลผลิตการเกษตรล่วงหน้า หรือทำการค้าส่งออกสินค้าข้ามแดน แล้วการันตีผลตอบแทนเป็นเปอร์เซ็นต์ต่อเดือน คนที่เคยอ่านข่าวว่าทำไมราคาพืชผลถึงขึ้นลงได้ตลอด จะเห็นทันทีว่าธุรกิจที่ขึ้นกับสภาพอากาศ ราคาตลาด และค่าขนส่ง ไม่มีทางรับประกันกำไรคงที่ได้ทุกเดือน เช่นเดียวกับการค้าตามแนวชายแดน ซึ่งมีปัจจัยทั้งเศรษฐกิจและกฎระเบียบหลายด้าน การใช้ธุรกิจจริงมาเป็นฉากหน้าจึงไม่ได้ทำให้คำสัญญาเรื่องกำไรแน่นอนน่าเชื่อขึ้น

เมื่อคำชวนมาจากคนแปลกหน้าในโลกออนไลน์

อีกสถานการณ์หนึ่ง พนักงานบริษัทวัยยี่สิบปลายเห็นโฆษณาในโซเชียลมีเดียที่ใช้รูปคนมีชื่อเสียงเชิญเข้ากลุ่มแชต “ติวลงทุน” ในกลุ่มมีคนโพสต์ผลกำไรทุกวัน แอดมินคอยแนะนำให้เปิดบัญชีผ่านแอปหรือเว็บที่กลุ่มส่งลิงก์มาให้ ช่วงแรกฝากเงินน้อยๆ แล้วถอนได้จริง พอเพิ่มเงินก้อนใหญ่ ระบบกลับแจ้งว่าต้องจ่าย “ค่าธรรมเนียม” หรือ “ภาษี” ก่อนถึงจะถอนได้

หลายกรณีแบบนี้อ้างว่าลงทุนในคริปโตหรือสินทรัพย์ดิจิทัล เพราะคนทั่วไปยังไม่คุ้นกับระบบ และราคาที่ขึ้นลงแรงทำให้ตัวเลขกำไรสูงๆ ดูเป็นไปได้ ก่อนจะคิดลงเงินในอะไรที่เกี่ยวกับคริปโต ควรเข้าใจความเสี่ยงที่แท้จริงของสินทรัพย์ประเภทนี้ก่อน ไม่ว่าจะลงทุนกับใคร ราคาสามารถลดลงมากในเวลาสั้นๆ และไม่มีใครรับประกันผลตอบแทนได้

สัญญาณที่ควรสังเกตในกรณีนี้คือ การชวนย้ายจากโฆษณาไปคุยในกลุ่มปิด แอปหรือเว็บที่ไม่ได้ดาวน์โหลดจากร้านค้าแอปทางการ และการถูกเรียกเก็บเงินเพิ่มเพื่อแลกกับการถอนเงินของตัวเอง ข้อสุดท้ายนี้แทบจะยืนยันได้ว่าเป็นการหลอกลวง ยิ่งโอนเพิ่ม ยิ่งเสียเพิ่ม

ก่อนโอนเงิน ลองเช็กทีละข้อ