ตั้งค่าสมาร์ททีวีให้พ่อแม่สูงวัยดูข่าวและรายการโปรดได้ง่าย

3 กันยายน 2569

ซื้อสมาร์ททีวีเครื่องใหม่ให้พ่อแม่ไปได้ไม่กี่วัน โทรศัพท์ก็ดังขึ้นทุกเย็น “เปิดแล้วไม่เจอช่องข่าว” “กดอะไรไปไม่รู้ จอขึ้นแต่แอป” ปัญหานี้เกิดกับหลายบ้าน เพราะทีวีรุ่นใหม่ออกแบบมาให้เปิดเจอหน้าแอปและโฆษณาก่อน ขณะที่ผู้สูงอายุคุ้นกับการกดเปิดแล้วเจอช่องเดิมทันที

เปิดเครื่องแล้วให้เข้าช่องทีวีเลยได้ไหม

ทีวีหลายรุ่นมีตัวเลือกให้กำหนดว่าเมื่อเปิดเครื่องจะเริ่มที่ไหน ลองหาเมนูประเภท “การเปิดเครื่อง” หรือ “อินพุตเริ่มต้น” ในหน้าตั้งค่า แล้วเลือกให้เริ่มที่ช่องทีวีดิจิทัลหรือช่องสุดท้ายที่ดู ชื่อเมนูต่างกันไปตามยี่ห้อ ถ้าหาไม่เจอให้ดูคู่มือหรือติดต่อศูนย์บริการของผู้ผลิต

จากนั้นจัดลำดับช่องให้ช่องที่ดูบ่อยอยู่ต้นๆ และลบหรือซ่อนช่องที่ไม่เคยดู ยิ่งรายการช่องสั้น ก็ยิ่งกดหาเจอเร็ว

หน้าจอหลักรกเกินไป จัดให้เรียบง่ายได้อย่างไร

ย้ายแอปที่ใช้จริง เช่น แอปดูข่าวหรือแอปวิดีโอที่พ่อแม่ชอบ ไปไว้แถวแรก แล้วซ่อนหรือถอนแอปที่ไม่ได้ใช้ออก ปิดการเล่นวิดีโอตัวอย่างอัตโนมัติบนหน้าหลักถ้าเครื่องมีตัวเลือกนี้ เพราะเสียงที่ดังขึ้นเองมักทำให้ผู้สูงอายุตกใจและคิดว่ากดผิด

ถ้าพ่อแม่ดูข่าวจากมือถือด้วย ลองจัดฟีดข่าวในมือถือให้ได้เฉพาะเรื่องที่สนใจไปพร้อมกัน จะได้ไม่ต้องรับข่าวซ้ำซ้อนจนเหนื่อย

รีโมตปุ่มเยอะ ทำให้ง่ายขึ้นได้ไหม

ทำได้หลายทาง วิธีง่ายที่สุดคือแปะสติกเกอร์สีบนปุ่มที่ใช้บ่อย เช่น เปิดปิด เพิ่มลดเสียง และเปลี่ยนช่อง แล้วเขียนโน้ตตัวใหญ่ติดไว้ข้างทีวีว่าปุ่มสีไหนทำอะไร บางบ้านเลือกซื้อรีโมตแบบปุ่มน้อยที่ตั้งค่าให้ใช้กับทีวีได้มาใช้แทน

ถ้าทีวีรองรับการสั่งงานด้วยเสียง ควรลองให้พ่อแม่ทดสอบดูก่อน บางคนชอบมาก บางคนรู้สึกว่ายุ่งยากกว่าการกดปุ่ม

เสียงพูดในข่าวไม่ชัด แก้อย่างไร

หลายคนแก้ด้วยการเร่งเสียงจนดังทั้งบ้าน แต่ปัญหามักอยู่ที่เสียงบทพูดถูกเสียงดนตรีประกอบกลบ ลองหาโหมดเสียงที่เน้นเสียงพูดในเมนูตั้งค่าเสียง และเปิดคำบรรยายหรือซับไตเติลเมื่อรายการมีให้

ถ้ายังไม่พอ ลำโพงภายนอกหรือซาวด์บาร์ช่วยได้มาก บ้านที่ดูผ่านกล่องสตรีมมิงอยู่แล้ว ลองศึกษาการเชื่อมกล่องแอนดรอยด์ทีวีกับซาวด์บาร์ให้ได้ยินบทพูดชัดขึ้น ก่อนลงมือต่อสาย ส่วนกรณีที่พ่อแม่ได้ยินไม่ชัดในชีวิตประจำวันด้วย ควรพาไปตรวจการได้ยินกับแพทย์

จะช่วยดูแลจากระยะไกลได้แค่ไหน

ลูกหลานที่ไม่ได้อยู่บ้านเดียวกัน อาจถ่ายรูปหน้าจอแต่ละขั้นตอนเก็บไว้ในมือถือ เวลาพ่อแม่โทรมาถามจะได้อธิบายตรงกัน เมื่อพ่อแม่เริ่มคุ้นกับหน้าจอแล้ว ก็อาจค่อยๆ พาไปลองใช้บริการภาครัฐผ่านช่องทางออนไลน์ในมือถือเป็นขั้นต่อไป

ระวังเรื่องการติดตั้งแอปดูทีวีหรือดูหนังที่ไม่ได้มาจากร้านแอปทางการ แอปเหล่านี้อาจมีโฆษณาหลอกลวงหรือขอสิทธิ์เข้าถึงข้อมูลเกินจำเป็น และผู้สูงอายุมักเผลอกดตามง่าย ควรตั้งรหัสสำหรับการติดตั้งแอปและการซื้อเนื้อหา แล้วทบทวนวิธีป้องกันข้อมูลส่วนตัวไม่ให้รั่วไหลให้ครอบคลุมทุกอุปกรณ์ในบ้าน ไม่ใช่แค่มือถือ