เทศกาลผลไม้ภาคตะวันออก เที่ยวช่วงไหนได้ของดี

28 กันยายน 2569

พอเข้าหน้าร้อน คนกรุงเทพจะเริ่มเห็นรถกระบะจอดขายทุเรียนริมถนน แผงมังคุดและเงาะวางเรียงในตลาดสด และโพสต์ชวนกันไปบุฟเฟต์ผลไม้ที่ระยองหรือจันทบุรีเต็มหน้าฟีด นั่นคือสัญญาณว่าฤดูผลไม้ภาคตะวันออกมาถึงแล้ว และเป็นช่วงที่หลายครอบครัววางแผนขับรถออกไปกินถึงสวน

ฤดูผลไม้ของภาคตะวันออกโดยทั่วไปอยู่ราวปลายหน้าร้อนต่อเนื่องถึงต้นหน้าฝน ผลไม้แต่ละชนิดออกไม่พร้อมกัน และแต่ละปีอาจเร็วหรือช้าตามสภาพอากาศ การวางแผนให้ตรงช่วงจึงสำคัญพอๆ กับการเลือกสวน เช็กลิสต์ด้านล่างแบ่งตามช่วงของการเดินทาง

ก่อนเดินทาง

• เช็กว่าผลไม้ที่อยากกินออกหรือยัง ทุเรียน มังคุด เงาะ และลองกอง มักออกคนละช่วง ถ้ามีผลไม้ในใจ ลองโทรถามสวนหรือดูประกาศจากเพจของสวนก่อนออกเดินทาง ดีกว่าไปถึงแล้วเจอแต่ผลไม้ชนิดอื่น
• ดูกำหนดการงานผลไม้ประจำจังหวัด หลายจังหวัดจัดงานเทศกาลผลไม้เป็นประจำ คล้ายกับงานประจำปีที่หล่อเลี้ยงเศรษฐกิจท้องถิ่น ทั้งประกวดผลไม้ ขายผลผลิตจากเกษตรกรโดยตรง และการแสดง วันจัดงานเปลี่ยนไปตามแต่ละปี จึงควรดูจากประกาศของจังหวัดในปีนั้น
• จองที่พักและสวนล่วงหน้า ช่วงวันหยุดยาวที่ตรงกับฤดูผลไม้ สวนแบบบุฟเฟต์และที่พักใกล้สวนมักเต็มเร็ว
• ดูพยากรณ์อากาศ ปลายฤดูผลไม้คาบเกี่ยวกับต้นหน้าฝน ฝนตกหนักทำให้เดินในสวนลำบากและถนนดินลื่น หลักการเดียวกับการวางแผนเที่ยวดูดอกไม้ป่าหน้าฝน ใช้ได้ คือเผื่อแผนสำรองและเผื่อเวลาเดินทาง
• เตรียมของให้พร้อม กล่องโฟมหรือกล่องเก็บความเย็น ผ้าเก่าไว้รองผลไม้ ยากันยุง หมวก และรองเท้าที่เดินในสวนได้
• วางแผนเส้นทางให้ไม่แน่นเกินไป การตระเวนหลายสวนในวันเดียวทำให้เหนื่อยและกินได้น้อยกว่าที่คิด เลือกสวนหลักสักหนึ่งหรือสองแห่งก็พอ

ระหว่างเที่ยว

• ถามก่อนเก็บหรือชิม บางสวนให้เดินเก็บเอง บางสวนให้ชิมเฉพาะจุดที่จัดไว้ กติกาต่างกัน ถามให้ชัดตั้งแต่ต้นจะไม่เสียน้ำใจกัน
• เลือกทุเรียนกับคนในสวน เจ้าของสวนมักดูความสุกได้แม่นกว่าคนเมือง บอกไปเลยว่าชอบเนื้อแบบไหนและจะกินวันไหน เพื่อให้เลือกลูกที่สุกพอดีกับวันกิน
• อย่ากินเพลินจนเกินตัว ทุเรียนให้พลังงานสูงและหวานจัด ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ควรกินพอประมาณ และหลีกเลี่ยงการกินคู่กับเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
• ดื่มน้ำบ่อยๆ อากาศในสวนช่วงกลางวันร้อนชื้น โดยเฉพาะผู้สูงอายุและเด็ก ถ้ามีอาการหน้ามืด เวียนศีรษะรุนแรง ให้หยุดพักในที่ร่ม และโทร 1669 หากอาการไม่ดีขึ้น
• แวะเมืองเก่าเพิ่มบรรยากาศ ไปจันทบุรีทั้งทีลองเผื่อเวลาครึ่งวันไปเดินเล่นชุมชนเก่าริมน้ำจันทบูร ชมบ้านไม้เก่าและร้านขนมดั้งเดิม เป็นการพักท้องระหว่างมื้อผลไม้ไปในตัว
• เผื่อเวลาไหว้พระ บางครอบครัวถือโอกาสแวะวัดสำคัญระหว่างทาง ใครสนใจเรื่องการไหว้พระธาตุตามปีเกิด ก็จัดเข้าไปในเส้นทางได้ แต่งกายให้สุภาพไว้ตั้งแต่ออกจากบ้าน
• ซื้อจากเกษตรกรโดยตรงเมื่อทำได้ ทั้งที่สวนและในงานเทศกาลของจังหวัด รายได้จะถึงคนปลูกมากกว่า

หลังกลับบ้าน

• แยกผลไม้ตามความสุก ลูกที่สุกแล้วควรกินก่อน ลูกที่ยังไม่สุกวางไว้ในที่อากาศถ่ายเท ไม่ใส่ถุงปิดสนิท
• เก็บมังคุดและเงาะให้ถูกวิธี ผลไม้เปลือกบางพวกนี้เสียเร็ว ถ้ากินไม่ทันในวันสองวัน แช่ตู้เย็นช่องผักจะช่วยยืดเวลาได้
• แกะทุเรียนเก็บใส่กล่องปิดฝา ถ้ากินไม่หมด ช่วยไม่ให้กลิ่นติดของอื่นในตู้เย็น
• แบ่งปันเพื่อนบ้าน ผลไม้จากสวนซื้อมามักมากเกินกว่าบ้านเดียวจะกินทัน การแบ่งให้คนรอบข้างดีกว่าปล่อยเสีย
• จดชื่อสวนและช่วงเวลาที่ไป ถ้าประทับใจ ปีหน้าจะได้ติดต่อจองได้ทันที บางสวนรับสั่งผลไม้ส่งถึงบ้านด้วย

เรื่องที่น่าจับตาในฤดูหน้า

ก่อนวางแผนรอบถัดไป ลองติดตามข่าวสภาพอากาศช่วงปลายหนาวต่อต้นร้อน เพราะมีผลต่อการออกดอกและติดผลของไม้ผล ปีที่อากาศแปรปรวนผลไม้อาจออกเร็วหรือช้ากว่าปกติ อีกเรื่องคือประกาศมาตรการคุมคุณภาพทุเรียนจากหน่วยงานในจังหวัด ซึ่งมักออกมาช่วงต้นฤดู และช่วยให้ผู้ซื้อมั่นใจว่าจะไม่ได้ทุเรียนอ่อน